Ιάκωβος του Ζεβεδαίου

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των βιβλίων της Καινής Διαθήκης και το Συναξάριο του αγίου Ιακώβου, ό απόστολος αυτός ήταν γιος του Ζεβεδαίου και αδελφός του άλλου αποστόλου, του Ιωάννου του Θεολόγου. Αφού ό Κύριος μας κάλεσε τον Ανδρέα και τον Πέτρο στο αποστολικό αξίωμα (Ματθ. 4, 18-20), προσκάλεσε και τον Ιάκωβο μαζί με τον Ιωάννη (Ματθ. 4, 21-22). Τα δύο αδέλφια, χωρίς δισταγμό, άφησαν τον πατέρα τους και το πλοίο, δηλαδή τα πάντα, και ακολούθησαν το Μεσσία Χριστό.

Τόση μάλιστα ήταν ή αφοσίωση των δύο αδελφών στο πρόσωπο του Διδασκάλου τους, ώστε εκείνος στον μεν ένα, τον Ιωάννη, πρόσφερε το στήθος του για να γείρει το κεφάλι του πάνω σ' αυτό κατά τη διάρκεια του Μυστικού Δείπνου, στον δε Ιάκωβο έδωσε την τιμή να πιει το ποτήρια του θανάτου, το όποιο και ό ίδιος ήπιε (Μάρκ. 10, 35-40).

Ό Ιάκωβος περιλαμβανόταν στο στενό κύκλο των αγαπημένων μαθητών του Χριστού. Μαζί με τον Πέτρο και τον Ιωάννη βρίσκονταν μαζί με τον Κύριο στο όρος Θαβώρ, στον κήπο της Γεθσημανή κλπ. Αυτό σημαίνει, κατά τον συναξαριστή, ότι έτσι ό Ιησούς τούς μυσταγωγούσε και τούς απεκάλυπτε τα υψηλότερα δόγματα και τις μυστικότερες αλήθειες.

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις ό απόστολος Ιάκωβος παρέμεινε και κήρυξε το Ευαγγέλιο του Χρίστου στην Παλαιστίνη, με κέντρο τα Ιεροσόλυμα. Όπως μάλιστα αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων (12, 1-2), ...ό βασιλιάς Ηρώδης άρχισε εκείνη την εποχή διωγμό εναντίον μερικών μελών τής 'Εκκλησίας. Και πρώτα αποκεφάλισε τον Ιάκωβο, τον αδελφό του Ιωάννη (γύρω στο 42-44). Ήταν ό πρώτος μετά το διάκονο Στέφανο μάρτυρας του Χριστιανισμού.

Ή μνήμη του τιμάται στις 30 Απριλίου.

Ανδρέας ό πρωτόκλητος

Ό μαθητής με το ελληνικό όνομα Ανδρέας, τον όποιο πρώτο κάλεσε στο αποστολικό αξίωμα ό Κύριος, ήταν γιός του Ίωνά και αδελφός του αποστόλου Πέτρου. Καταγόταν από την κωμόπολη Βηθσαϊδά, στα παράλια της Τιβεριάδος λίμνης. Μαζί με τον πατέρα και τον αδελφό του άσκουσε το επάγγελμα του ψαρά.

Όντας μαθητής του αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού, άκουσε από το στόμα του τη φράση: Ίδε ό αμνός του Θεού (Ίω. 1, 36), καθώς έδειχνε τον ερχόμενο Ιησού Χριστό. Ό Ανδρέας και ο « άλλος μαθητής» τον ρώτησαν που μένει, για ν' ακούσουν την πρόσκληση: «Έρχεσθε και ίδετε». Πήγαν, έμειναν κοντά του την ημέρα εκείνη, άκουσαν τα λόγια του Κυρίου και πίστεψαν ότι «εύρήκαν τον Μεσσίαν». Όταν αργότερα πήρε και τον αδελφό του Πέτρο και τον οδήγησε κοντά στον Ιησού, εκείνος του είπε: «Είσαι ό Σίμων, ό γιός του Ίωνά, άλλα θα ονομαστείς Κηφάς» (πού στα ελληνικά σημαίνει Πέτρος).
Ή κλήση του Ανδρέα στο αποστολικό αξίωμα έγινε λίγο αργότερα, μετά την παράδοση και φυλάκιση του άγίου Ίωάννου του Βαπτιστού, ενώ έριχναν τα δίχτυα στη λίμνη. Ό πρωτόκλητος εμφανίζεται δύο ακόμα φορές στα Ευαγγέλια: Όταν μαζί με το Φίλιππο έφεραν στο Χριστό κάποιους Έλληνες πού ζήτησαν να τον ιδούν (Ίω. 12, 20-23)• και Δαν μαζί με άλλους τρεις μαθητές ρώτησε και ό Ανδρέας τον' Ιησού: Είπε, πότε ταύτα έσται, και τί το σημείον (Ματθ. 24, 3).

Μετά την Πεντηκοστή, κατά την εκκλησιαστική Παράδοση, κληρώθηκε στον απόστολο Ανδρέα ή Βιθυνία, ή Μαύρη Θάλασσα, ή περιοχή της Προποντίδος, ή Θράκη, ή Μακεδονία, ή Θεσσαλία και ή Ελλάδα μέχρι την Αχαΐα. Σ' αυτά τα μέρη κήρυξε το Ευαγγέλιο της βασιλείας του Θεού. Υπήρξε, μεταξύ άλλων, ό Ιδρυτής της Εκκλησίας στην πόλη του Βύζαντα (μετέπειτα Κωνσταντινούπολη), όπου χειροτόνησε πρώτο επίσκοπο τον Στάχυ. Από τον άγιο ιδρυτή της ή Εκκλησία της ΚΠόλεως άγει την θρονική της εορτή την ήμερα της μνήμης του.

Αργότερα κήρυξε στην Πάτρα, πρωτεύουσα της Αχαΐας. Όταν όμως κατήχησε στη νέα πίστη τη Μαξιμίλλα, σύζυγο του ανθύπατου της πόλης, εκείνος συνέλαβε τον απόστολο Ανδρέα και διέταξε να τον κρεμάσουν ανάποδα, πάνω σε σταυρό σχήματος Χ. Το Ιερό του λείψανο μεταφέρθηκε από τον άγιο Αρτέμιο στην Κωνσταντινούπολη, με διαταγή του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ή δε τίμια κάρα του αποκομίσθηκε στην Πάτρα από τη Ρώμη, το έτος 1964, και αποτέθηκε στον περικαλλή ναό του, πού εγκαινιάσθηκε με κάθε επισημότητα στις 26.9.1974.

Ή μνήμη του αποστόλου Ανδρέα τιμάται στις 30 Νοεμβρίου, στη δε Πάτρα άγονται μεγαλοπρεπώς τα «Πρωτοκλήτου».